Verhaal Eduard van Beinum

Leerling: Welkom Eduard van Beinum op onze school! Mag ik vragen hoe oud je bent? En waar je vandaan komt?

Eduard van Beinum: Nou vooruit jij mag dat. Ik ben geboren in 1900 in Arnhem. Dus als ik nog had geleefd dan was ik nu 122 jaar oud geweest. Dat is zeker voor jou al héél lang geleden. In die tijd kwamen net de eerste auto’s en kregen mensen thuis elektriciteit. Dat kunnen wij ons vandaag de dag helemaal niet meer voorstellen.

Leerling: Nee dat lijkt mij heel raar inderdaad.

Muziek speelde bij jullie thuis een belangrijke rol. Ben je daarom dirigent geworden?

Eduard van Beinum: Dat klopt inderdaad, in huize van Beinum was altijd muziek te horen. Op de piano, viool, de contrabas. Iedereen hield van muziek. Maar nee dat was niet de reden waarom ik dirigent ben geworden, ik wilde juist muzikant worden net zoals mijn voorvaders. Mijn vader speelde contrabas bij een orkest. Een contrabas is een heel groot instrument dat eruitziet als een megagrote viool van wel twee meter. Ook mijn opa was een muzikant bij een militair kapel. Dat is een orkest dat in optochten loopt op straat en muziek speelt bij officiële momenten.

Leerling: Maar hoe ben je dan dirigent geworden?

Eduard van Beinum: Ik leerde van jongs af aan al piano spelen en kreeg vioolles van mijn broer Co. Samen gaven we concerten in de huiskamer. Toen ik 14 jaar was gebeurde er iets bijzonders. In Arnhem vond elk jaar het zogenaamde caecilia concert plaats. Dan kwam het grote orkest van het Concertgebouw uit Amsterdam spelen. Van mijn vader mocht ik mee naar Musis Sacrum om het concert te horen. In de grote concertzaal speelde het grote orkest met wel honderd muzikanten.  Ze speelde de uitvoering van Tsjaikowsky’s 5e symfonie. Een orkest wordt geleid door een dirigent. Die staat voor het orkest en geeft met een stokje aanwijzingen wie wanneer moet spelen. Hij regelt alles en bepaalt de sfeer van de uitvoering. Ik vond dit geweldig! En toen ik thuiskwam zei ik tegen mijn moeder: ‘Als ik later groot ben dan kom ik voor dat orkest te staan. Als dirigent.’

Leerling: Ah mooi verhaal, dus toen ben je dirigent geworden?

Eduard van Beinum: Nee want even later was ik deze opmerking alweer vergeten [lacht]. Ik was nog jong en wist nog niet precies wat ik wilde gaan doen later, ik dacht nog steeds aan muzikant of misschien wel componist. Ik deed daarom van alles wat. Precies zoals jij op school ontdekt wat voor leuks er allemaal te doen is. Door het te doen, ontdek je wat je écht leuk vindt.    

Mijn familie hielp me hierbij. Er werd zelfs een familieberaad gehouden wat ik moest gaan doen. Dat mocht je toen zomaar nog niet zelf beslissen. Dat deden vooral je ouders. Zo kwam mijn familie toch weer bij de piano uit en ging ik naar het conservatorium in Amsterdam.

Leerling: Is dat een soort middelbare school? En mag iedereen daar naar toe?

Eduard van Beinum: Nee het conservatorium is een HBO opleiding, hier ga je naar toe ná de middelbare school. Althans als je wordt toegelaten, want nee zeker niet iedereen mag hier zomaar naar toe. Ik moest een soort auditie doen. Ik was hier erg zenuwachtig voor en toen ik aan de beurt was en in een groot lokaal achter een piano moest zitten, waren de leraren helemaal niet zo enthousiast. Ze onderbraken me zelfs en vroegen of ik iets anders kon spelen. ‘Wat wilt u dan graag horen?’ Vroeg ik aan de strenge jury. Maar ik kreeg een antwoord wat ik niet verwacht had: ‘Verzin maar iets, gebruik je fantasie en speel maar!’ riepen ze. Dat liet ik me natuurlijk niet twee keer vertellen dus dat deed ik! Ik hoefde me niet meer in te houden en bang te zijn dat ik iets verkeerds speelde maar ik kon mijn handen vrij laten bewegen. Mijn handen vlogen over de toetsen en ik speelde prachtig, ik kreeg een groot applaus van de jury. [kijkt trots]

Leerling: Wauw dat klinkt wel heel goed. Kan je ook een stukje spelen nu voor ons?

Eduard van Beinum: Ehh… [Eduard van Beinum lacht zenuwachtig] daar hebben we nu geen tijd voor jongeman anders had ik het natuurlijk graag gedaan.

Leerling: Maar nou weet ik nog steeds niet hoe je dan wel dirigent bent geworden…

Eduard van Beinum: Nou ondanks dat ik mooie cijfers haalde op het conservatorium wilde ik niet de rest van mijn leven piano blijven spelen. Toen ik 27 was en samen met mijn vriendin in Zandvoort een kroegje in ging viel mij oog op de krant die daar op tafel lag. Ze vroegen een dirigent voor een orkest in Haarlem. En ineens wist ik mijn jongensdroom weer en viel alles op z’n plek. Dit moet ik gaan doen! Ik schreef een brief en kreeg de baan. En vele jaren later werd ik dirigent van het belangrijkste orkest van Nederland, van het concertgebouw in Amsterdam en andere plekken in de wereld.

Leerling: Ahhh zo ben je dirigent geworden. Goed verhaal, lekker kort ook. 😉 Dankjewel Eduard!